Tbilisi i południe – Bordżomi i Wardzia

Uplisciche było stare już wtedy, gdy nadeszło chrześcijaństwo: całe miasto sal, sanktuariów, piwnic na wino i teatru wykute w piaskowcowym grzbiecie nad Mtkwari, zamieszkane od początku pierwszego tysiąclecia p.n.e. Karawany Jedwabnego Szlaku poiły tu konie, a pogańscy kapłani czytali wróżby w osmalonych dymem komnatach. Między jaskiniami wędruje się swobodnie, wspinając do bazyliki wieńczącej skałę. Zachód słońca barwi całe zbocze na miodowo.

Lekko musująca woda mineralna z Bordżomi rozsławiła ten leśny wąwóz na pół świata; wciąż można ją pić ciepłą, prosto ze źródła, w miejskim parku. Wokół wznosi się Park Narodowy Bordżomi-Charagauli, jeden z największych w Europie, ze szlakami wijącymi się przez niekończący się las iglasty. Książęta Romanowowie zbudowali tu letni pałac dla klimatu. To wciąż klasyczne gruzińskie uzdrowisko — z sosnowym powietrzem w zestawie.

W XII wieku budowniczowie królowej Tamary wykuli w klifie nad Mtkwari całe miasto: trzynaście pięter mieszkań, kaplic, refektarzy i piwnic na wino, dom tysięcy mnichów. Późniejsze trzęsienie ziemi rozcięło górę, odsłaniając plaster miodu, po którym dziś się wspinasz. Freski złotego wieku Gruzji wciąż jaśnieją w skalnym kościele Zaśnięcia. Wędrówka tunelami i schodami, z jaskółkami krążącymi nad doliną, przypomina wejście w legendę, która okazała się prawdą.

Twierdza Rabati w Achalciche to miasto w murach: gruziński kościół, osmański meczet, dzielnica synagogi, ogrody, wieże i zamek, odrestaurowane w jeden bajkowy labirynt. Każde schody otwierają nowy dziedziniec, każdy mur nowy widok na miasto i wzgórza. Mieszanka stylów opowiada prawdziwą historię gruzińskiego południa, gdzie przez wieki spotykały się imperia. Przyjdź pod koniec dnia, gdy kamień się żarzy, a tłumy rzedną.